Pandemiyadan sonrakı davranış dəyişiklikləri sahibkarlar üçün yeni xidmət və məhsullar yaratmaq üçün daha çox imkanlar yarada bilər.

2008-ci ildəki tənəzzüldən sonra Amerikada işçi təbəqəsi ağır zərbələr aldı, lakin maliyyə böhranından sonra yeni bir təşəbbüs dalğası yarandı.

Koronavirus təkcə bir həftə ərzində 3.28 milyon insanı işsizlik dalğasına qərq etdi, bir çoxları, pandemiyadan sonra dünyanın əbədi dəyişəcəyini gözləyirlər ki, bu da insanların yeni məhsullara uyğunlaşmasına kömək edə biləcək vasitələr və xidmətlər üçün fikir sahibi olan sahibkarlar üçün daha çox imkanlar demək ola bilər.

Ken Lin, 2008-ci ildəki tənəzzülün ortasında Credit Karma şəxsi maliyyə şirkətini qurdu.

Lin bir müsahibəsində həmin dövrü belə şərh etdi: “Böhran başladıqda, iqtisadi vəziyyət pisləşdi, maliyyələşdirmə çətinləşdi və istehlakçılar tərəfindən geniş etibarsızlıq yaşandı” . “Bu ilk günlərdə uzun müddətl hədəflərəi diqqət etməyi öyrəndim. Səmərəli bir iş qurmaq və genişləndirmək yalnız pul qazanmaqdan daha çox şey tələb edir. Şirkətinizin məqsədinə olan tutqunuz çətin dövrlərdə sizin motivasiyanınızı qidalandıracaq.”

“Heç vaxt bir şirkətə başlamaq üçün mükəmməl vaxt deyildi” dedi Lin və “resursların ayrılması” başlanğıcdan çox vacibdir.

Credit Karma qurucusu,bu illər ərzində şirkətinin üzvləri və gəlirliliyini artırmaq arasında dilemmada qaldığını və həmişə üzvlərini seçməli olduğunu söylədi.

“Bu, indiyə qədərki ən çətin zamanlardandır və bütün Amerikalılara bu pandemiya təsir edir – bəzilərinə digərlərindən daha çox … Bir şirkət sahibi olaraq müştəriləriniz və onların etibarları çox vacibdir” dedi.

Bugünkü ən böyük şirkətlərin təsisçiləri 2008 və 2010 illəri arasında məhz bunu etdilər.

WhatsApp, 2009

Yahoo veteranları Jan Koum və Brian Acton, 2009-cu ildə dünyada insanların bir-birlərinə sürətli mesaj göndərmələri üçün şifrəli mesajlaşma tətbiqi olan WhatsApp-ı yaratdılar.

Tətbiq, ABŞ-la eyni mobil şəbəkə xüsusiyyətlərinə girişi olmayan ölkələrdə populyarlıq qazandı, çünki simsiz işləyə bilər.

Facebook, hazırda 2 milyarddan çox qlobal istifadəçisi olan bu tətbiqi 2014-cü ildə ağlasığmaz bir qiymətə – 19 milyard dollara  satın aldı.

Venmo, 2009

Universitet yoldaşları İgram Magdon-İsmayıl və Andrew Kortina həmyaşıdları üçün rəqəmsal və yüksək transfer haqları olmadan nağd pul mübadiləsi üçün bir vasitə olaraq Venmo rəqəmsal ödəmə tətbiqetməsini 2009-cu ildə işə saldı.

Ödəniş prosessoru Braintree 2012-ci ildə Venmo şirkətini 26 milyon dollara, rəqəmsal ödəmə nəhəngi PayPal isə 2013-cü ildə Braintree’ni 300 milyon dollara satın aldı.

Groupon, 2008

2008-ci ildəki tənəzzülün ortasında, təşəbbüskar Andrew Mason, məhsul və xidmətlərində istehlakçılara fürsətlər təqdim edərək şirkətləri təşviq edən Groupon veb saytını istifadəyə verdi.

“Çətin bir vaxtda o, müəssisələri və markaları müştəriləri ilə birləşdirmək üçün performansa əsaslanan marketinq həllərini təklif edə bildi” dedi 2008-ci ilin ən yaxşı beş işçisindən biri olan hazırkı marketinq platforması Surkus-un direktoru Stiven Corc.

Güzəştlər, təşviqlər və məhsul kəşfi ilə Groupon, şirkətlərin məruz qalması və istehlakçıların seçim xərclərinə qayıtması üçün bir yol təqdim etdi. Bazar qeyri-müəyyənliyi dövründə bütün tərəflərə səmərəliliyi, xərc qənaətini və şəffaf dəyəri təmin edən texnologiya şirkətləri uğur qazanır. ”

Şirkətin dəyəri 726 milyon dollardır.

İnstagram, 2010

Mühəndislər Kevin Systrom və Mayk Krieger İnstagramı 2010-cu ildə İnstaqramdakı görüntü və videolara yönəlmiş sosial yönümlü sosial media platforması olaraq yaratdılar.

Sosial media tətbiqetməsinin About səhifəsinə görə, 400-dən çox işçisi və 1 milyard istifadəçisi var.

Facebook, tətbiqini 2012-ci ildə 1 milyard dollara satın aldı.

Uber, 2009

İş adamları Travis Kalanick və Garrett Camp Uber’i 2009-cu ildə Parisdəki soyuq bir gecədə taksi sürücüsü tapa bilmədikləri zaman təsis etdilər.

O vaxtdan bəri, Rideshare nəhəngi, qida çatdırılması xidməti, velosiped və skuter paylaşma xidməti və müvəqqəti işçi heyəti xidməti kimi müxtəlif platformalarda beynəlxalq miqyasda genişlənmişdir.

Uber-in dəyəri 47 milyard dollardır.

Pinterest, 2010

Sahibkarlar Ben Silbermann, Evan Sharp və Paul Sciarra 2010-cu ildə bir rəqəmsal noutbuka bənzəyən bir veb sayt və tətbiqetmə yaratmaq üçün bir araya gəldilər.

Pinterest-in About səhifəsinə görə, hər ay platformadan 300 milyondan çox insan istifadə edir.

Şirkətin dəyəri 8.6 milyard dollardır.

Slack, 2009

Flickr veb saytının həmtəsisçisi Stewart Butterfield 2009-cu ildə bir iş mesajlaşma tətbiqi olan Slack-ı yaratdı.

25 Martda Butterfield’in tweetinə görə, Slack’in COVID-19 pandemiyası daha çox şirkət və müəssisələrin işçilərini evlərinə göndərməsinə səbəb olduğu üçün tələbdə çox artım oldu.

Daha sonra dedi ki, 2019-cu ilin üçüncü və dördüncü rübünün sonunda Slack “təxminən 5.000 xalis yeni premium müştəri əlavə etdi”. Mart ayının sonlarında, 2020-ci ilin birinci rübünün yarısında tətbiqetmə “7000 əlavə edildi” və çərşənbə axşamı “9,000 i” keçdi.

Slackın dəyəri 15,9 milyard dollardır.

Square, 2009

Twitter qurucusu Cek Dorsey və iş adamı Jim McKelvey, ticarəti xidməti və mobil ödəmə xidməti olan Square-i 2009-cu ildə istifadəyə verdi.

Platforma 30 milyondan çox şirkət tərəfindən maliyyə əməliyyatlarını başa çatdırmaq üçün istifadə olunur.

Square hazırda 23 milyard dollardan çox dəyəri var.

GV, 2009

Vençur kapitalisti Bill Maris 2009-cu ildə Alphabet Inc. şirkətinin vençur kapitalı olan GV, Google Ventures şirkətini təsis etdi.

GV, Uber, Slack və Cloudera da daxil olmaqla, 2008-ci il tənəzzülü zamanı və ya dərhal sonra qurulan bir sıra yeni müəssisələrə sərmayə qoydu.

Firma, 4.5 milyard dollardan çox pulu idarə etdiyini deyir.

Cloudera, 2008

Google Yahoo!  və Facebook mühəndisləri Christophe Bisciglia, Amr Awadallah və Jeff Hammerbacher, 2008-ci ildə Clouderanı yaratdılar.

Silikon Vadisi mərkəzli bir proqram şirkətinin və məlumat anbarının dəyəri indi 2 milyard dollardan çoxdur.

“Qarşılaşdığımız epidemiya, iş dünyasında dalğalanmalara səbəb olur”  Lin dedi.  “Yenidən qurulmağa başlayanda ümid edirəm ki, davam edəcək bir neçə tendensiya var.”

“Görürük ki, mənfəət üzərində yaxşı iş görməyi üstün tutan şirkətlər və sənaye kapitanları, mövcud vəziyyətə kömək etmək üçün güclərindən istifadə edirlər. Dyson kimi digər şirkətlərə örnək olaraq respirator maskalarının ən yaxşısını istehsal edir və şirkətlər işçilərin işdən kənarlaşdırıldıqları üçün işçilərinə qayğı göstərirlər. Bu düzgün addımdır və bu çox gecikən bir tendensiyadır. ”

Bəzi böyük şirkətlər və iş adamları, virusa qarşı durmaq istəyərək, tənəffüs cihazlarını istehsal etmək və pul yardımı üçün ölkələrinin səylərinə ortaq oldu.

Ev tətbiqləri Zoom və Microsoft teams, sosial media tətbiqləri, qida çatdırılması xidmətləri, Blue Apron , GrubHub kimi tele-sağlamlıq tətbiqləri və onlayn təhsil mənbələri kimi tətbiqlər bu bir neçə ay ərzində cəmiyyətə ən çox kömək edən vasitələrindəndir. Artıq dünya üçün iki dövr var – pandemiyadan əvvəl və post pandemiya. Bu son aylarda virusla əlaqədar yüksəlişə keçən trendlər bundan sonrada xeyli gündəmi zəbt edəcək kimi görünür.

 

Toğrul Paşabəyli

Rəy yaz

Rəyinizi yazın
Adınızı daxil edin